BCCI Naman Awards 2026

📚 Subject : GS - खेळ, पुरस्कार

सरळसेवा, रेल्वे, तलाठी, वनरक्षक, पोलीस भरती, अग्निवीर , SSC GD, MPSC, UPSC परीक्षेसाठी विचारलेले / संभाव्य महत्त्वपूर्ण प्रश्न

प्रश्न) ‘पॉली उमरीगर पुरस्कार 2026’ (Polly Umrigar Award) पुरुष गटात कोणाला प्रदान करण्यात आला ?

1. रोहित शर्मा

2. विराट कोहली

3. हार्दिक पांड्या

4. शुभमन गिल

उत्तर : शुभमन गिल

📰 बातमी काय ? 

• भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाने (BCCI) मार्च 2026 रोजी नवी दिल्ली येथे 'नमन पुरस्कार' सोहळ्याचे आयोजन केले होते. 

• हा पुरस्कार सोहळा 2024-25 या क्रिकेट हंगामातील खेळाडूंच्या ऐतिहासिक कामगिरीचा गौरव करण्यासाठी आयोजित करण्यात आला होता.

🤔 नमन पुरस्कार म्हणजे काय ?

• नमन पुरस्कार हा भारतीय क्रिकेटमधील सर्वात मानाचा वार्षिक पुरस्कार सोहळा आहे. 

• यामध्ये आंतरराष्ट्रीय आणि देशांतर्गत (Domestic) क्रिकेटमध्ये उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या पुरुष आणि महिला क्रिकेटपटूंना सन्मानित केले जाते. 

• तसेच भारतीय क्रिकेटमध्ये मोठे योगदान देणाऱ्या व्यक्तींना गौरविण्यात येते.

• या पुरस्कारांचे मुख्य उद्दिष्ट खेळाडूंना प्रोत्साहन देणे आणि त्यांच्या कष्टाची दखल घेणे हे आहे.

🏆 प्रमुख विजेते : 

✍️ कर्नल सी.के. नायडू जीवनगौरव पुरस्कार : राहुल द्रविड आणि रॉजर बिन्नी

• हा भारतीय क्रिकेटमधील सर्वोच्च सन्मान मानला जातो. 

• 2026 मध्ये हा पुरस्कार माजी भारतीय कर्णधार आणि मुख्य प्रशिक्षक राहुल द्रविड आणि 

• बीसीसीआईचे माजी अध्यक्ष रॉजर बिन्नी यांना विभागून देण्यात आला. 

• भारतीय क्रिकेटच्या जडणघडणीत त्यांच्या योगदानासाठी हा सन्मान करण्यात आला.

✍️ जीवनगौरव पुरस्कार (महिला) : मिताली राज

🏏 पॉली उमरीगर पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटू - पुरुष) : शुभमन गिल

🏏 सर्वोत्कृष्ट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटू (महिला) : स्मृती मंधाना

🤝 सर्वोत्कृष्ट आंतरराष्ट्रीय पदार्पण (Debut) :

• पुरुषांमध्ये - हर्षित राणा  

• महिलांमध्ये - एन. श्री चरणी 

🤔 कर्नल सी. के. नायडू जीवनगौरव पुरस्कार कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे ? 

• कर्नल सी. के. नायडू जीवनगौरव पुरस्कार 🏏 क्रिकेट या खेळाशी संबंधित आहे. 

• भारताचे पहिले कसोटी क्रिकेट कर्णधार कर्नल सी.के. नायडू यांच्या सन्मानार्थ BCCI द्वारे हा पुरस्कार देण्यात येतो.

• पहिला, कर्नल सी. के. नायडू जीवनगौरव पुरस्कार 1994 मध्ये भारताचे पहिले कसोटी शतकवीर श्री लाला अमरनाथ यांना देण्यात आला. 

Morung Education System

📚 Subject : GS - कला आणि संस्कृती

सरळसेवा, रेल्वे, तलाठी, वनरक्षक, पोलीस भरती, अग्निवीर , SSC GD, MPSC, UPSC परीक्षेसाठी विचारलेले / संभाव्य महत्त्वपूर्ण प्रश्न

प्रश्न) पंतप्रधानांनी ‘मन की बात’ कार्यक्रमात ‘मोरुंग’ (Morung) शिक्षण प्रणालीचा उल्लेख केला तर ही शिशिक्षण पद्धती कोणत्या समुदायाशी संबंधित आहे ?

1. भील

2. संथाल

3. गोंड

4. नागा

उत्तर : नागा

📰 बातमी काय ?

• पंतप्रधान श्री. नरेंद्र मोदी यांनी ‘मन की बात’ (Mann Ki Baat) च्या 132 व्या भागात नागा समुदायाच्या ‘मोरुंग’ शिक्षण प्रणालीचे कौतुक केले.

• ही पद्धत आपली संस्कृती टिकवून आधुनिक शिक्षणाशी (गणित, विज्ञान) कशी सांगड घालते, याचे त्यांनी उदाहरण दिले.

✍️ ‘मोरुंग’ शिक्षण प्रणाली म्हणजे नेमकं काय ?

• ‘मोरुंग’ ही नागा जमातीची पारंपरिक, समुदायावर आधारित शिक्षण पद्धती आहे.

• ऐतिहासिकदृष्ट्या, हे एक 'युवा वसतिगृह' (Youth Dormitory) आणि शिकण्याचे केंद्र म्हणून ओळखले जाते.

• येथे वडीलधारी मंडळी तरुण पिढीला इतिहास, रीतिरिवाज, युद्धकौशल्य, नीतिमत्ता आणि लोककथांचे शिक्षण देतात.

🎯🎯 मुख्य वैशिष्ट्ये :

• वडीलधाऱ्यांकडून शिक्षण : ज्ञान केवळ पुस्तकातून नाही, तर अनुभवातून आणि कथा सांगून दिले जाते.

• आधुनिकतेचा मेळ : पारंपारिक ज्ञानासोबतच आता विज्ञान, गणित आणि भाषा या विषयांचेही शिक्षण दिले जाते.

• अनुभवात्मक शिक्षण : लोकगीते, पारंपारिक खेळ आणि सामुदायिक संवादाद्वारे व्यावहारिक कौशल्ये शिकवली जातात.

🤝 ‘मोरुंग’ शिक्षण प्रणाली महत्त्व :

• सांस्कृतिक वारसा जपणे - नागा जमातीची ओळख आणि मौखिक परंपरा जिवंत ठेवते.

• सर्वांगीण विकास - ही पद्धत केवळ साक्षरता नाही, तर सामाजिक, नैतिक आणि जीवन कौशल्ये विकसित करण्यावर भर देते.

🔑 परीक्षेच्या दृष्टीने IMP रिव्हिजन पॉईंट्स :

• ‘मोरुंग’ — नागा जमातीची पारंपरिक शिक्षण प्रणाली

• स्वरूप — पारंपरिक, समुदायावर आधारित

• शिक्षण पद्धत — पारंपारिक वारसा आणि आधुनिक विज्ञान यांचा संगम.

• उद्देश — संस्कृती जतन + सर्वांगीण विकास

• संदर्भ — 132 वी 'मन की बात' कार्यक्रम

Indira Gandhi Memorial Tulip Garden

📚 Subject : GS - पर्यटन, सण आणि उत्सव 

सरळसेवा, रेल्वे, तलाठी, वनरक्षक, पोलीस भरती, अग्निवीर , SSC GD, MPSC, UPSC परीक्षेसाठी विचारलेले / संभाव्य महत्त्वपूर्ण प्रश्न

प्रश्न) आशियातील सर्वात मोठे ट्यूलिप गार्डन असलेले इंदिरा गांधी मेमोरियल ट्यूलिप गार्डन कोणत्या ठिकाणी आहे ?

(सरळसेवा भरती, रेल्वे भरती, SC GD 2021, SSC CHSL 2021 )

1. धर्मशाळा

2. शिमला

3. देहरादून

4. श्रीनगर

उत्तर : श्रीनगर (Srinagar) 

📰 बातमी काय ? 

जम्मू आणि काश्मीरच्या मुख्यमंत्र्यांनी इंदिरा गांधी मेमोरियल ट्यूलिप गार्डनचे अधिकृत उद्घाटन केले. 

इंदिरा गांधी मेमोरियल ट्युलिप गार्डन बद्दल परीक्षेसाठी IMP वनलाईनर पॉईंट्स : 

• श्रीनगर मधील इंदिरा गांधी मेमोरियल ट्युलिप गार्डन आशियातील सर्वात मोठे ट्यूलिप उद्यान म्हणून लंडनच्या वर्ल्ड बुक ऑफ रेकॉर्डमध्ये दाखल झाले.

• हे झाबरवान पर्वतरांगेच्या पायथ्याशी तसेच दल सरोवरच्या (Dal Lake) किनाऱ्यावर वसलेले आहे.

• गार्डन 30 हेक्टर क्षेत्रात पसरलेले असून या गार्डनमध्ये 48 प्रकारची ट्युलिप फुलं आहेत.

• काश्मीरमधील फुलशेती आणि पर्यटनाला चालना देण्यासाठी हे गार्डन 2007 मध्ये उघडण्यात आले होते.

• इंदिरा गांधी मेमोरियल ट्युलिप गार्डन पूर्वी " सिराज बाग " या नावाने ओळखले जात असे.

ट्यूलिप महोत्सव (Tulip Festival) कोणत्या शहरात प्रसिद्ध आहे ? 

(SSC CHSL 2023) 

• ट्यूलिप महोत्सव हा भारतातील जम्मू आणि काश्मीर केंद्र शासित प्रदेशााची राजधानी श्रीनगर येथे आयोजित केला जाणारा वार्षिक कार्यक्रम आहे.

• काश्मीर खोऱ्यात वसंत ऋतू सुरू होण्याच्या काळात हा उत्सव आयोजित केला जातो.

• साधारणपणे मार्च आणि एप्रिल महिन्यात जेव्हा श्रीनगरमधील ट्यूलिप बाग पूर्णपणे बहरलेली असते, तेव्हा ट्यूलिप महोत्सव आयोजित केला जातो. 

• बागेतील विविध प्रकारच्या फुलांच्या श्रेणींचे प्रदर्शन पर्यटकांसाठी खास मेजवानी आहे.

• त्याचबरोबर या महोत्सवात जम्मू आणि काश्मीरच्या समृद्ध सांस्कृतिक वारशाचे दर्शन घडवण्यासाठी सांस्कृतिक कार्यक्रम, हस्तकला प्रदर्शने आणि इतर उपक्रमांचा समावेश आहे.

• या महोत्सवात जगभरातून मोठ्या संख्येने पर्यटक येतात.

• हा उत्सव जम्मू आणि काश्मीर सरकारच्या पर्यटन प्रयत्नांचा एक भाग आहे.